निरु अर्याल,काठमाडौं-
कोरियाको हुबिकन इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले ४ सय २० मेगावाट क्षमताको तिला– २ जलविद्युत् आयोजनामा ४२ अर्ब रुपैयाँ लगानी प्रस्ताव गरेको छ । उसले गत सातामात्रै हुबिकन कम्पनी प्रालिको नाममा विदेशी लगानी स्वीकृतका लागि उद्योग विभागमा निवेदन दर्ता गरेको छ । यो आयोजनामा कम्पनीले ८० प्रतिशत र अन्य साझेदारले २० प्रतिशत लगानी गर्नेछन् । आयोजना मध्यपश्चिमको कालिकोट जिल्लामा पर्छ ।
आयोजना ढिलोमा सन् २०२२ सम्म सक्ने लक्ष्य छ । यसबाट वार्षिक १ अर्ब ७२ करोड ३४ लाख ४३ हजार युनिट विद्युत् उत्पादन हुने सम्भाव्यता अध्ययनले देखाएको छ ।
विभागका वैदेशिक लगानी निर्देशक विपीनराज भण्डारीका अनुसार हुबिकनले लगानी स्वीकृतिका लागि आवश्यक कागजात पूरा नगरेकाले पत्राचार गरिएको छ । “नपुगेका कागजातका लागि सम्बन्धित निकायलाई खबर गरिसकेका छौं,” उनले भने, “कागजात पुगेपछि स्वीकृतका लागि औद्योगिक प्रवद्र्धन बोर्डमा पठाउँछौं ।” २ अर्ब रुपैयाँसम्म कारोबार गर्ने कम्पनी तथा परियोजनाको निर्णय गर्ने अधिकारमात्र विभागसँग छ । यो परियोजना स्वीकृत भए चालू आवमा जलविद्युत्मा मात्रै १ खर्ब रुपैयाँ प्रत्यक्ष विदेशी लगानी भित्रिने पक्का हुनेछ ।
भारतको केएसके इनर्जी र नेपालको एसी पावरले संयुक्त रूपमा आयोजनाको विस्तृत अध्ययन सम्पन्न गरेका छन् । कम्पनीले हिउँदका ५ महिना नेपालमै बिजुली बिक्रीका लागि विद्युत् प्राधिकरणमा प्रस्तावसमेत गरिसकेको छ । बाँकी समय भारत निकासी गर्ने उसको लक्ष्य छ । कम्पनीले अमेरिकी डलरमा विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) हुनुपर्ने माग गरेको छ ।
यो आयोजना कालिकोटको धनडाँडा गाविसमा पर्छ । तिला कर्णालीको सहायक नदी हो । काम सुरु गरेको साढे ४ वर्षमा आयोजना सम्पन्न हुने अध्ययनले देखाएको छ ।
विभागका अनुसार चालू आवका ६ महिनामा मात्रै एउटै आयोजनाबाट ४२ अर्ब विदेशी लगानी प्रस्ताव आएको छ । यो लगानी अघिल्लो आवको सोही अवधिभन्दा ३५ प्रतिशत बढी हो । निर्देशक भण्डारीले जलविद्युत्मा लगानी आउने क्रम बढे पनि उत्साहजनक भने नभएको बताए । “लगानीकर्ता इच्छुक देखिए पनि आवश्यक पूर्वाधार र संरचनागत समस्याले पर्याप्त लगानी आउन सकेको छैन,” उनले भने ।
भण्डारीका अनुसार पछिल्ला २ महिनामा मात्रै आधा दर्जन जलविद्युत् कम्पनी विदेशी लगानीको स्वीकृति प्रक्रियामा छन् ।
एसी पावरका अध्यक्ष हरिश्चन्द्र शाहले आयोजनामा लगानी गर्न कोरियाली कम्पनी इच्छुक रहे पनि प्रक्रियामै भएकाले निर्णय हुन बाँकी रहेको बताए । “हामी अन्तिम स्वीकृतिको प्रतीक्षामा छौं,” उनले भने, “निर्णय भएपछि मात्रै अरु कार्य अघि बढ्छन् ।”
श्रोत : कारोबार
कोरियाको हुबिकन इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले ४ सय २० मेगावाट क्षमताको तिला– २ जलविद्युत् आयोजनामा ४२ अर्ब रुपैयाँ लगानी प्रस्ताव गरेको छ । उसले गत सातामात्रै हुबिकन कम्पनी प्रालिको नाममा विदेशी लगानी स्वीकृतका लागि उद्योग विभागमा निवेदन दर्ता गरेको छ । यो आयोजनामा कम्पनीले ८० प्रतिशत र अन्य साझेदारले २० प्रतिशत लगानी गर्नेछन् । आयोजना मध्यपश्चिमको कालिकोट जिल्लामा पर्छ ।
आयोजना ढिलोमा सन् २०२२ सम्म सक्ने लक्ष्य छ । यसबाट वार्षिक १ अर्ब ७२ करोड ३४ लाख ४३ हजार युनिट विद्युत् उत्पादन हुने सम्भाव्यता अध्ययनले देखाएको छ ।
विभागका वैदेशिक लगानी निर्देशक विपीनराज भण्डारीका अनुसार हुबिकनले लगानी स्वीकृतिका लागि आवश्यक कागजात पूरा नगरेकाले पत्राचार गरिएको छ । “नपुगेका कागजातका लागि सम्बन्धित निकायलाई खबर गरिसकेका छौं,” उनले भने, “कागजात पुगेपछि स्वीकृतका लागि औद्योगिक प्रवद्र्धन बोर्डमा पठाउँछौं ।” २ अर्ब रुपैयाँसम्म कारोबार गर्ने कम्पनी तथा परियोजनाको निर्णय गर्ने अधिकारमात्र विभागसँग छ । यो परियोजना स्वीकृत भए चालू आवमा जलविद्युत्मा मात्रै १ खर्ब रुपैयाँ प्रत्यक्ष विदेशी लगानी भित्रिने पक्का हुनेछ ।
भारतको केएसके इनर्जी र नेपालको एसी पावरले संयुक्त रूपमा आयोजनाको विस्तृत अध्ययन सम्पन्न गरेका छन् । कम्पनीले हिउँदका ५ महिना नेपालमै बिजुली बिक्रीका लागि विद्युत् प्राधिकरणमा प्रस्तावसमेत गरिसकेको छ । बाँकी समय भारत निकासी गर्ने उसको लक्ष्य छ । कम्पनीले अमेरिकी डलरमा विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) हुनुपर्ने माग गरेको छ ।
यो आयोजना कालिकोटको धनडाँडा गाविसमा पर्छ । तिला कर्णालीको सहायक नदी हो । काम सुरु गरेको साढे ४ वर्षमा आयोजना सम्पन्न हुने अध्ययनले देखाएको छ ।
विभागका अनुसार चालू आवका ६ महिनामा मात्रै एउटै आयोजनाबाट ४२ अर्ब विदेशी लगानी प्रस्ताव आएको छ । यो लगानी अघिल्लो आवको सोही अवधिभन्दा ३५ प्रतिशत बढी हो । निर्देशक भण्डारीले जलविद्युत्मा लगानी आउने क्रम बढे पनि उत्साहजनक भने नभएको बताए । “लगानीकर्ता इच्छुक देखिए पनि आवश्यक पूर्वाधार र संरचनागत समस्याले पर्याप्त लगानी आउन सकेको छैन,” उनले भने ।
भण्डारीका अनुसार पछिल्ला २ महिनामा मात्रै आधा दर्जन जलविद्युत् कम्पनी विदेशी लगानीको स्वीकृति प्रक्रियामा छन् ।
एसी पावरका अध्यक्ष हरिश्चन्द्र शाहले आयोजनामा लगानी गर्न कोरियाली कम्पनी इच्छुक रहे पनि प्रक्रियामै भएकाले निर्णय हुन बाँकी रहेको बताए । “हामी अन्तिम स्वीकृतिको प्रतीक्षामा छौं,” उनले भने, “निर्णय भएपछि मात्रै अरु कार्य अघि बढ्छन् ।”
श्रोत : कारोबार
No comments:
Post a Comment